Asbest

Wat je moet weten als eigenaar of bewoner

Asbest is een natuurlijk mineraal dat vroeger veel werd gebruikt in bouwmaterialen vanwege zijn sterke, brandwerende en isolerende eigenschappen. In België werd het gebruik van asbest verboden in 1998. Veel woningen gebouwd voor 2001 bevatten nog asbesthoudende materialen.
Asbest is in goede staat niet gevaarlijk voor de gezondheid. Het vormt pas een risico wanneer de asbestvezels vrijkomen, bijvoorbeeld bij beschadiging, veroudering (verweer) of tijdens renovatiewerken (zagen, boren, breken).

Het asbestattest: verplicht bij aankoop

Sinds 23 november 2022 is het asbestattest verplicht bij de verkoop van woningen en gebouwen gebouwd vóór 2001. Het attest geeft aan of een woning asbestveilig is of niet.

Wat staat er in het attest? Het resultaat van een inventarisatie door een gecertificeerd asbestdeskundige. Het vertelt je waar asbest aanwezig is en wat de risico’s zijn.
Hoe vraag je het aan? Je moet hiervoor contact opnemen met een gecertificeerd asbestdeskundige. De deskundige komt ter plaatse, inspecteert de woning en bezorgt de gegevens aan de OVAM, die vervolgens het attest opmaakt.
Meer info:Lees alles over het asbestattest op de website van de Vlaamse overheid.

Asbest verwijderen: regels en veiligheid

Ben je van plan te verbouwen? Controleer altijd eerst of er asbest aanwezig is.

Zelf verwijderen of professional inschakelen?

Hechtgebonden asbest (bijv. golfplaten): Dit mag je vaak zelf verwijderen, mits je de juiste voorzorgsmaatregelen neemt. Gebruik nooit mechanisch gereedschap (slijpschijven, boormachines) en voorkom breuk.
Niet-hechtgebonden asbest (bijv. spuitasbest, isolatie): Dit moet altijd worden verwijderd door een erkende asbestverwijderaar. Het risico op verspreiding van vezels is hierbij te groot voor particulieren.

Veiligheidsregels voor de doe-het-zelver:

Draag bescherming: Gebruik een P3-mondmasker, wegwerpoverall en handschoenen.
Werk vochtig: Maak het materiaal goed nat om te voorkomen dat er vezels opwaaien.
Breek niet: Verwijder platen in hun geheel.
Verpakken: Verpak asbestafval altijd luchtdicht in plastic folie (min. 100 micron) en plak alle naden goed af.

Raadpleeg altijd de OVAM-gids voor veilig asbest verwijderen voordat je begint.

Asbest naar het recyclagepark

Asbest mag nooit bij het restafval of in de natuur belanden. Je kunt asbest inleveren bij het recyclagepark, maar er gelden strikte regels.

Verpakking: Vanaf 1 juli 2021 is het verplicht om asbestcement verpakt aan te bieden in het containerpark. Dat dient vooraf te gebeuren. Is het asbest nog niet verpakt, dan krijg je geen toegang tot het recyclagepark. Ter plaatse verpakken is niet toegelaten.
Praktische info:
- Grote stukken asbestafval zoals golfplaten zijn te verpakken in doorzichtige bouwfolie van minstens 100 micron (0,1 millimeter dik). Die folie is onder meer te vinden in doe-het-zelfwinkels. Ook op het recyclagepark zijn speciale zakken beschikbaar om grote stukken asbest correct te verpakken.
- Kleinere stukken asbestafval zoals leien, moeten in doorzichtige folie, of in stevige, transparante plastic zakken, altijd goed dicht geplakt te zijn met stevige kleefband.

Heb je grote hoeveelheden? Overweeg dan om een professionele container te huren.

Raadpleeg de webpagina van het recyclagepark voor de openingsuren, actuele tarieven en aanmeldprocedures.

Premies en subsidies

Renovatie is een uitgelezen moment om asbest te verwijderen. Subsidies kunnen worden verkregen via onderstaande kanalen. Stad Oudenaarde geeft momenteel geen subsidies voor asbestverwijdering.

Mijn VerbouwPremie: Voor het verwijderen van asbestdaken of -gevelbekleding in combinatie met het plaatsen van isolatie.
Fluvius: Premie voor asbestverwijdering in combinatie met zonnepanelen voor niet-residentiële gebouwen (bijv. bedrijfsgebouwen).

Veelgestelde vragen (FAQ's)

Hoe kan ik asbest herkennen?

Er bestaat geen 'geur- of kleurtest' voor asbest. Het kan in veel materialen verwerkt zitten. Raadpleeg de website van OVAM voor een herkenningsgids met foto's van de meest voorkomende asbesttoepassingen. Bij de kleinste twijfel is een laboratoriumanalyse van een staal (door een expert) de enige manier om 100% zekerheid te krijgen.

Waar kan ik een asbestdeskundige vinden in de buurt?

Gebruik de officiële zoekmodule van de OVAM: Vind hier een asbestdeskundige.

Kan ik asbest gratis laten ophalen?

Voor particulieren is er geen algemeen gratis ophaalsysteem. Je kan wel asbest laten afhalen op afroep via IVLA. Via de infolijn kun je asbestplatenzakken of kuubzakken bestellen. De zakken worden thuis geleverd en nadien opgehaald. Voor meer informatie rond de ophaling op afroep, de huidige tarieven en voorwaarden, raadpleeg de webpagina van IVLA.

Voor land-en tuinbouwers is er een jaarlijkse oproep voor gratis ophaling van asbestcementen daken. Gespreid over verschillende aanmeldingsperiodes kunnen land- en tuinbouwers beroep doen op de inzamelaar die de OVAM aanstelde om de gedemonteerde asbestdaken bij landbouwers aan huis in te zamelen.

Ik zie dat mijn buurman of een aannemer onveilig asbest aan het verwijderen is. Wat moet ik doen?

Meer informatie over het melden van een incident vind je via de website van OVAM.

Onveilig werken met asbest (zoals het droog slijpen van leien, het breken van golfplaten zonder bescherming of het niet verpakken van asbestafval) brengt niet alleen de gezondheid van de uitvoerder in gevaar, maar ook die van de directe omgeving door het verspreiden van asbestvezels.

Stap 1: Spreek (indien veilig) de persoon aan. Soms is men zich niet bewust van de gevaren of de strikte regelgeving. Wijs de persoon op het belang van veiligheid en het risico voor de omgeving.

Stap 2: Meld het bij de stad. Wanneer er sprake is van een directe gevaarsituatie (bijv. asbeststof dat door de wind over de buurt wordt verspreid), neem dan direct contact op met de milieudienst van de Stad Oudenaarde.

• Telefonisch: 055 21 97 00
• Digitaal: Gebruik het meldingsformulier op onze website. Kies bij Milieu voor ‘Andere milieuhinder’. Of mail naar milieu@oudenaarde.be .

Valt de melding buiten de openingsuren van de stadsdiensten, neem dan contact op met de lokale politie via 055 33 88 88 of het noodnummer 112.

Stap 3:Wat gebeurt er na je melding? Een medewerker van de milieudienst of de lokale politie kan ter plaatse gaan om de situatie te inspecteren en de werken eventueel stil te leggen totdat er correcte maatregelen zijn genomen.

Ik heb een woning geërfd. Moet ik nu direct een asbestattest laten opmaken?

Als je de woning niet verkoopt, is een asbestattest op dit moment niet verplicht. Het attest is enkel verplicht bij de verkoop van een woning (of bij het vestigen van een recht van opstal/erfpacht). Echter, als je van plan bent de woning grondig te renoveren, is het sterk aanbevolen om asbest te laten inventariseren, zodat je veilig aan de werken kunt beginnen.

Wat doe ik met speelzand met asbest?

Het gaat concreet over gekleurd, kinetisch, magnetisch en knutselzand. Het is raadzaam dat niet meer te gebruiken. Voor natuurlijk zand dat gewoonlijk wordt gebruikt in zandbakken van openbare of particuliere speelplaatsen zijn er geen aanwijzingen voor een verhoogd risico.

Vanaf 6 februari 2026 tot een nader te bepalen datum kan je in het recyclagepark terecht met gekleurd, kinetisch, magnetisch en knutselzand. De OVAM vraagt om dat als volgt te doen:

•    Verwijder het zand met natte doeken. Gebruik in geen geval een stofzuiger.
•    Verpak zand en doeken dubbel in zakken of folie, luchtdicht en afgesloten met tape.
•    Als het zand nog in zijn oorspronkelijke verpakking zit, laat het daar dan in zitten en verpak het op dezelfde wijze.
•    Breng het naar het recyclagepark en volg daar de instructies van de parkwachter op.