Aldenardiana, digitale bibliotheek van de Oudenaardse geschiedenis
Meer en meer publicaties over de geschiedenis van Oudenaarde zijn via de digitale snelweg beschikbaar ondermeer via Google Books en de dbnl (digitale bibliotheek voor de Nederlandse letteren). Hieronder selecteerden we voor u enkele digitale klassiekers (of "oude knarren") over de geschiedenis van Oudenaarde. De digitale kopie laat toe van thuis uit uw bezoek aan het Oudenaardse stadsarchief voor te bereiden. Een papieren versie van deze werken vindt u ook in de leeszaalbibliotheek van het stadsarchief.
De titel "Aldenardiana" (zaken betreffende Oudenaarde) is een knipoog naar het moeilijk te vinden meerdelige werk "Aldenardiana en Flandriana (1867-1894) " van de belangrijke Oudenaardse musicoloog en oudheidkundige Edmond Vander Straeten (1826-1895), een belangrijke weldoener van het Oudenaardse stadsarchief in de tweede helft van de 19de eeuw.
Daar waar nodig verkregen we de vereiste auteursrechterlijke toestemmingen. Instellingen en personen die desondanks menen dat hun auteursrecht is geschonden, gelieve contact op te nemen met de verantwoordelijken van het Oudenaardse stadsarchief.
De bijdragen hieronder werden gerangschikt per auteur. In een inleiding wordt de authoriteit van de auteur geduid. De auteurs worden behandeld volgens een chronologische orde: het ogenblik waarop zij hun intrede doen in de Oudenaardse historiografie.
"UNDER CONSTRUCTION": DE ONDERSTAANDE LIJST WORDT VOORTDUREND AANGEVULD
Bartholomeus De Rantere (1775-1831): geboren in Oudenaarde in 1775. In 1828 werd De Rantere aangesteld als eerste stadsarchivaris van de stad Oudenaarde. In 1824 startte hij reeds met de redactie van een kroniek van de de stad Oudenaarde, van de vroegste tijden tot zijn eigen tijd. De Rantere was ook lid van de "Stedelijke Commissie tot bewaarnis der gedenkstukken van Kunst en Geschiedenis" die in 1824 in Oudenaarde werd ingericht. Hij overleed in Oudenaarde op 18 november 1831.
DHOOP E. & DE SMET, M. (red.), 1986. Geschiedenis van Oudenaarde van 621 tot 1397. Oudenaarde, VVVM.
TACK, D. en DE SMET, M. (red.), 1986. Geschiedenis van Oudenaarde van 1398 tot 1468. Oudenaarde, VVVM.
DE SMET, M. (red.), 1985. Geschiedenis van Oudenaarde van 1701 tot 1786. Oudenaarde.
DE SMET, M. (red.), 1973. Het dagboek van Bartholomeus De Rantere (Oudenaarde tussen 1787 en 1825). Oudenaarde, Geschied- en Oudheidkundige Kring.
DE SMET, M. (red.), 1977. Het dagboek van Bartholomeus De Rantere. Oudenaarde van 26 augustus 1830 tot 2 november 1831. Oudenaarde, Geschied- en Oudheidkundige Kring.
Dr. Désiré Vander Meersch (1789-1863): geboren in Oudenaarde in 1789. Op 4 november 1813 behaalde hij aan de faculteit geneeskunde te Straatsburg het diploma van "Officier de Santé". In 1817 promoveerde hij in Leiden tot geneesheer. Een jaar later vestigde hij zich als arts in Oudenaarde. In 1829 werd hij verkozen als gemeenteraadslid in Oudenaarde. Hij bleef lid van de gemeenteraad tot 1836. Tussen 1831 en 1836 was Vander Meersch door het stadsbestuur ook aangesteld als "archief-supervisor" van het stedelijk archief (naast archivaris Henri Van Huffel). Vander Meersch was een erudiet man, die een hele reeks belangrijke historische publicaties op zijn naam heeft staan. Désiré Vander Meersch overleed ongehuwd in Oudenaarde in 1863.
over deze historicus: HOEBEKE, M., 1973. Dr. Désiré Vander Meersch (1789-1863). Oudenaarde, Geschied- en Oudheidkundige Kring.
Inductions historiques sur Arnoud de Keysere, imprimeur à Audenarde, de 1472-1482. Gand, C. Annoot-Braeckman, 1841 (uittreksel uit de Bibliologue de la Belgique et du nord de la France).
Kronyk der Rederykkamers van Audenaerde, van de vroegste tyden af tot omtrent den jare 1830. Gent, F. en E. Gyselynck, 1844 (uittreksel uit diverse afleveringen van het tijdschrift Belgisch Museum).
(postuum gepubliceerd op initiatief van archivaris J. Vandevelde) Audenaerdsche Drukpers, 1479-1830. Audenaerde, Bevernaege-Van Eeckhaute, 1864.
(postuum gepubliceerd op initiatief van archivaris J. Vandevelde) De krokodil van Kerselaer. Eene Audenaerdsche saga of volksvertelsel uit de XVIe eeuw in plaetselyk dialect. Audenarde, Bevernaege-Van Eechaute, 1868.
Jules Ketele (1806-1856): geboren in Oudenaarde op 1 november 1906. Kleinzoon van de beroemde Oudenaardse politicus, jurist en geschiedschrijver Jan Jozef Raepsaet. Hij was ere-archivaris van de stad Oudenaarde tussen 1837 en 1854 en was ook een tijdlang directeur van de lokale tekenacademie. Jules Ketele had twee grote passies: tekenkunst en het verzamelen van waardevolle boeken. Hij stond in 1841-1843 aan de wieg van de oprichting van een stedelijke bibliotheek in Oudenaarde. In navolging van zijn grootvader wijdde hij zich ook aan het historisch onderzoek en werd hij de pionier van het Oudenaardse huizenonderzoek. Pas in 1851 huwde Jules Ketele. In 1854 verliet hij Oudenaarde.
D'une lettre de Madame Marguérite d'Yorck, veuve de Charles le Téméraire. In: Messager des Sciences Historiques de Belgique, 1842, p. 327.
Louis Van Lerberghe (1789-1861): geboren in Oudenaarde in 1789. Van Lerberghe kreeg inventarisatieopdrachten in het stadsarchief van Oudenaarde vanaf 1839. In 1843 werd hij ook aangesteld als archivaris van de stad Oudenaarde, nadat hij eerder al was benoemd tot bibliothecaris van de pas opgerichte stadsbibliotheek. De ordening die Van Lerberghe aan het stadsarchief gaf, gebaseerd op het archiefschema van Jan Jozef Raepsaet, is nog steeds in de huidige inventaris van het "oud archief" te herkennen. Geen enkel snippertje papier dat in zijn handen kwam was onbelangrijk. De ontdekkingen die hij deed publiceerde hij (samen met compagnons de route Jules Ketele en Jozef Ronsse) als bouwstenen voor het toekomstige geschiedenisonderzoek. Van Lerberghe bleef archivaris en bibliothecaris van de stad Oudenaarde tot aan zijn dood in 1861.
Audenaerdsche Mengelingen. Volume 1.
Audenaerdsche Mengelingen. Volume 2.
Audenaerdsche Mengelingen. Volume 3.
Audenaerdsche Mengelingen. Volume 4. Audenaerde, F. Van Peteghem-Ronsse, 1850.
Audenaerdsche Mengelingen. Volume 5. Audenaerde, F. Van Peteghem-Ronsse, 1852.
Audenaerdsche Mengelingen. Volume 6. Audenaerde, F. Van Peteghem-Ronsse, 1854.
Henry Raepsaet (1816-1871): geboren in Oudenaarde in 1816. Henry Raepsaet was een kleinzoon van politicus en historicus Jan Jozef Raepsaet. Hij huwde in 1842 met Hortense Saby. Henry Raepsaet was advocaat en werd lid van de eerste administratieve commissie van de stadsbibliotheek in 1843. In 1854 verliet Henry Raepsaet Oudenaarde vanwege een aanstelling als rechter in Lokeren. Ook in Lokeren werd hij één van de bezielers van het culturele leven en in 1861 stond hij er aan de wieg van de Oudheidkundige Kring van het Land van Waas. Een zoon van Henry, Paul Raepsaet, was burgemeester van Oudenaarde tussen 1890 en 1918. Hij erfde de liefde voor de geschiedenis van zijn vader en overgrootvader en richtte in 1905 de Geschied- en Oudheidkundige Kring van Oudenaarde op.
Eduard Van Cauwenberghe (1818-1892): geboren in Oudenaarde in 1818. Tussen 1848 en 1861 was Van Cauwenberghe lid van het Bureel van Weldadigheid in Oudenaarde en vanaf 1854 lid van de Administratieve Commissie van de stedelijke bibliotheek te Oudenaarde. Van 1856 tot 1868 was hij secretaris van de Kamer van Koophandel in Oudenaarde. Vanaf 1875 lid van de Oudenaardse gemeenteraad, en vanaf 1884 schepen voor de Katholieke partij tot aan zijn dood in 1892.
Lettres sur l'histoire d'Audenarde. Audenarde, F. Van Peteghem-Ronsse, 1847.
Aumône et travail. Audenarde, Charles De Vos, 1853.
Verordening van het Magistraet van Audenaerde, vastgesteld den 29 october 1538 over de bestuerlijke beteugeling der bedelarij. Audenaerde, Charles De Vos, 1853.
L'Église de Notre-Dame de Pamele à Audenarde et ses restaurateurs. Audenarde, Bevernaege-Van Eechaute, 1880.
Panthéon Audenardais. rapports présentés par Édouard Van Cauwenberghe au Conseil communal d'Audenarde sur les hommes qui ont illustré cette ville. Audenarde, Bevernaege-Van Eechaute, 1884.
Edmond Van Der Straeten (1826-1895): geboren in Oudenaarde in 1826. Hij volgde studies rechten en muziekwetenschap. In 1857 werd Van Der Straeten aangesteld als conservator in de Koninklijke Bibliotheek in Brussel. Tussen 1862 en 1875 was hij ambtenaar in het Algemeen Rijksarchief in Brussel. Hij verwierf internationale faam als musicoloog door het materiaal dat hij verzamelde op veelvuldige studiereizen in het buitenland (Duitsland-Frankrijk-Italië-Spanje). In 1884 keerde hij terug naar zijn geboortestad. Hij overleed er op 25 november 1895.
Aldenardiana en Flandriana. Deel 1. Audenaerde, Bevernaege-Van Eechaute, 1867.
Jozef Vandevelde (1816-1886): geboren in Schellebelle in 1816. Na een carrière als leraar in de normaalschool van Sint-Niklaas, werd Vandevelde in 1858 leerkracht in het katholiek college van Oudenaarde. Stadsarchivaris te Oudenaarde tussen 1861 en 1886.
Paul Raepsaet (1843-1918): Geboren en gestorven te Oudenaarde. Zoon van de hoger genoemde Henry Raepsaet, één van de stichtende leden van de historische kring van het Land van Waas. Kleinzoon van Jan-Jozef Raepsaet, misschien wel de belangrijkste jurist en politicus die Oudenaarde ooit voortgebracht heeft. Paul Raepsaet was notaris en politicus. Vanaf 1876 zetelde hij in de Oudenaardse gemeenteraad. Hij was burgemeester van Oudenaarde vanaf 1890 tot aan zijn dood in 1918. Hij zetelde ook als senator. Paul Raepsaet was de motor achter de oprichting van de Geschied- en Oudheidkundige Kring van Oudenaarde in 1905. Historische studies van zijn hand verrechtvaardigen ook vaak zijn politieke optreden in de eigen tijd.
Premières notes concernant la restauration extérieure de l'Hôtel de Ville d'Audenarde, dédiées à mes chers concitoyens à l'occasion de la réinstallation du communier Hanske 't Krygerke au sommet du beffroi. Audenarde, Bevernaege frères, 1899.
Notre Hôtel de Ville. Discours de nos Sénateurs et Représentants sur la restauration de l'hôtel de ville d'Audenarde. Audenarde, Bevernaege frères, [1903?].
Monographie des eaux alimentaires et des fontaines d'Audenaerde. Audenaerde, Bevernaege frères, 1906-1909 [overdruk uit de Handelingen van de Geschied- en Oudheidkundige Kring van Oudenaarde].
Une audience de Pie VII aux Tuileries, le 14 février 1805. Audenaerde, Bevernaege frères, 1909 [overdruk uit de Handelingen van de Geschied- en Oudheidkundige Kring van Oudenaarde].
Onze beiaard en torenklokken in Sinte-Walburgiskerk te Audenaerde. Audenaerde, Bevernage Gebroeders, 1917.
Marie-Josephe Van de Velde
Het stadsmuseum van Oudenaarde. Kataloog. Gent, Federatie voor Toerisme in Oost-Vlaanderen vzw, 1961
Marc De Smet
Oudenaarde en de farmacie. Oudenaarde, Sanderus, 1960.
Rik Castelain
Kinderen en hun opvoeding in de kasselrij Oudenaarde tijdens het Ancien Régime 1500-1800. Oudenaarde, VVVM, 1979.
De mentaliteit van boeren en burgers in Oudenaarde en zijn kasselrij (15de-18de eeuw). Oudenaarde, VVVM, 1987.